Od technologii do współpracy — Dolny Śląsk współorganizatorem spotkania DISCO na Krecie w dniach 21-22 października 2026

Spotkanie, współorganizowane przez Województwo Dolnośląskie i Region Krety, zgromadziło partnerów projektu, regionalnych interesariuszy i ekspertów. W centrum uwagi znalazły się współpraca i zaangażowanie ludzi oraz instytucji, od których zależy powodzenie inwestycji w ciepłownictwo, chłodnictwo i wykorzystanie ciepła odpadowego.

Spotkanie stanowiło kontynuację dotychczasowej wymiany doświadczeń. Tym razem partnerzy skupili się na tym, jak tworzyć warunki do wdrażania rozwiązań technologicznych: kogo zaprosić do współpracy, jak rozumieć różne interesy i jak przekładać wspólne cele na konkretne działania.

Uczestników powitali George Alexakis, radny Regionu Krety odpowiedzialny za sprawy europejskie i stosunki międzynarodowe, oraz Karolina Parkitny, Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWD.

Praktyczną perspektywę przedstawił Aristotelis Tsekouras, inżynier mechanik i dyrektor ds. rozwoju projektów w Minoan Energy Community. W wystąpieniu „Od barier do praktyki — eksperckie spojrzenie na zaangażowanie interesariuszy” opowiedział o systemie ciepłowniczym rozwijanym w Arkalochori w ramach projektu Crete Valley. Podkreślił znaczenie lokalnej biomasy i projektowania systemu wspólnie z mieszkańcami, zgodnie z ich potrzebami. Zwrócił również uwagę, że celem inicjatywy jest stworzenie trwałej, opłacalnej infrastruktury, która będzie przynosić bezpośrednie korzyści mieszkańcom i społecznościom energetycznym.

Do kwestii współpracy i lokalnych potrzeb nawiązywała również prezentacja wyników ankiety przeprowadzonej wśród dolnośląskich interesariuszy. Badanie pokazało bariery utrudniające wspólne działania oraz potrzebę budowania zaufania, lepszego dostępu do danych i praktycznego wsparcia w przygotowaniu inwestycji wykorzystujących ciepło odpadowe. Wnioski te stanowiły punkt wyjścia do dalszej wymiany doświadczeń podczas warsztatów.

Główną część spotkania stanowiły warsztaty mapowania i angażowania interesariuszy. Praca rozpoczęła się od indywidualnego wyboru 5 najważniejszych typów interesariuszy ze wspólnego katalogu 11 typów. Uczestnicy wskazywali konkretne organizacje i grupy ze swoich regionów — m.in. właścicieli źródeł ciepła odpadowego, operatorów sieci, samorządy, instytucje finansujące i mieszkańców. Oceniali ich zainteresowanie rozwojem ciepłownictwa, chłodnictwa i wykorzystaniem ciepła odpadowego oraz wpływ na decyzje i realizację inwestycji. Następnie w grupach krajowych przygotowywali wspólne matryce wpływu i zainteresowania, które przedstawiali pozostałym uczestnikom.

Najciekawsza część dyskusji zaczynała się tam, gdzie oceny się różniły. Ta sama grupa interesariuszy mogła odgrywać inną rolę w zależności od kraju, sposobu organizacji ciepłownictwa czy lokalnych doświadczeń. Porównanie map pozwalało lepiej zrozumieć te różnice, ale także dostrzec wspólne wyzwania i możliwości uczenia się od siebie.

Drugiego dnia uczestnicy pracowali w 4 grupach międzynarodowych, skupionych na właścicielach źródeł ciepła odpadowego, administracji i planowaniu, finansowaniu i modelach biznesowych oraz społecznościach lokalnych i akceptacji społecznej. Od porównania regionalnych uwarunkowań przechodzili do sposobów angażowania tych podmiotów, dobrych praktyk i propozycji zmian w politykach publicznych. Dyskusje wzbogacały doświadczenia praktyków: Bogdana Varasciuca z Modern Calor w Botoșani, Birgit Herbold z Hofgeismar, Marjolijn Tijdens z regionu Drenthe oraz Elmara Möcklinghoffa, twórcy niewielkiej lokalnej sieci ciepłowniczej w obszarach wiejskich. Otwartość uczestników i gotowość do dzielenia się również trudnościami nadały rozmowom szczególnie praktyczny charakter.

Uzupełnieniem warsztatów była wizyta w powstającej ciepłowni w Arkalochori oraz prezentacja postępów inwestycji w urzędzie gminy Minoa Pediada. Według informacji gospodarzy instalacja znajduje się w końcowej fazie budowy, a jej uruchomienie zaplanowano na zimę 2027 r. W pierwszym etapie system ma obsługiwać co najmniej 70 gospodarstw domowych i basen komunalny. Inicjatywa opiera się na gospodarce o obiegu zamkniętym: pozostałości z przycinania drzew oliwnych oraz pestki mają służyć do produkcji biopaliwa, odpady organiczne — do wytwarzania biogazu, ciepła i energii elektrycznej, a produkty uboczne wracać do rolnictwa jako środki poprawiające właściwości gleby.

Dla Dolnego Śląska wymiana tych doświadczeń ma bezpośrednie znaczenie. Wykorzystanie regionalnych zasobów ciepła odpadowego wymaga współdziałania właścicieli źródeł, operatorów sieci, administracji, instytucji finansujących i odbiorców. Praca na Krecie dostarczyła materiału do dalszych rozmów z regionalnymi interesariuszami o tym, jak wspierać taką współpracę i lepiej dostosowywać instrumenty polityki do potrzeb inwestycji.