rozmiar czcionki: A | A | A

Dolny Śląsk inspiruje: regionalne dobre praktyki w projekcie DISCO



Dolny Śląsk jest jednym z partnerów europejskiego projektu DISCO – Advancing DIStrict heating and COoling solutions for efficient waste heat utilization, który skupia 10 regionów poszukujących innowacyjnych rozwiązań dla ciepłownictwa systemowego. Celem projektu jest poprawa efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych i chłodniczych poprzez zwiększenie wykorzystania ciepła odpadowego.


W praktyce oznacza to dzielenie się dobrymi praktykami pomiędzy regionami, aby udoskonalić dolnośląski instrument polityki publicznej, jakim jest program regionalny Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska, by skuteczniej wspierał on zrównoważone ciepłownictwo i chłodnictwo.


W nadchodzącej serii artykułów przedstawiamy inspirujące inicjatywy i projekty z terenu naszego województwa, które służą jako wzorce dla partnerów DISCO, pokazując, jak w naszym regionie wykorzystuje się lokalne zasoby i innowacje dla zielonej transformacji ciepłownictwa.


Przedstawione inicjatywy pokazują różnorodność dolnośląskich dobrych praktyk w obszarze ciepłownictwa i chłodnictwa sieciowego: od narzędzi planistycznych (np. kataster ciepła odpadowego), przez innowacje technologiczne (m.in. odzysk ciepła ze ścieków), aż po duże inwestycje infrastrukturalne (w tym transgraniczne sieci).


Łączy je jeden cel – zwiększenie efektywności energetycznej i odejście od paliw kopalnych na rzecz wykorzystania źródeł odnawialnych i ciepła traconego dotąd bezpowrotnie.


Projekt DISCO czerpie z tych przykładów pełnymi garściami. Województwo Dolnośląskie / Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego – gromadzi doświadczenia lokalnych podmiotów (miast, spółek ciepłowniczych, instytutów badawczych, przedsiębiorstw) i dzieli się nimi z pozostałymi regionami.


Z kolei do nas trafią pomysły i dobre praktyki od partnerów z Chorwacji, Danii, Grecji, Holandii, Irlandii, Niemiec, Rumunii, Serbii i Szwecji.


Na wspólnych warsztatach i wizytach studyjnych eksperci z różnych krajów uczą się od siebie nawzajem, jak pokonywać bariery technologiczne, administracyjno-prawne, finansowe, społeczne i organizacyjne. Ten bezcenny transfer wiedzy posłuży do ulepszenia programu FEDŚ tak, by w kolejnych latach łatwiej było finansować i wdrażać podobne przedsięwzięcia.

Wrocław: ciepło ze ścieków dzięki megapompie „Wrompa”

01.04.2026 14:39

Na terenie przepompowni ścieków Port Południe powstała największa w Polsce systemowa pompa ciepła o mocy aż 12,5 MW. Wrompa jest pierwszym odnawialnym źródłem w miejskim systemie ciepłowniczym Wrocławia. Działanie instalacji polega na wykorzystaniu ciepła z nieoczyszczonych ścieków do celów grzewczych. Dzięki Wrompie produkcja ciepła z węgla zmniejszy się nawet o około 364 000 GJ rocznie, co pozwoli uniknąć emisji niemal 35 000 ton CO₂ rocznie.

Nazwa Wrompa pochodzi od „Wrocławska pompa ciepła” i została wybrana w wewnętrznym konkursie. Jest to przedsięwzięcie firmy Fortum Power and Heat Polska Sp. z o. o. – operatora wrocławskiej sieci ciepłowniczej – przy ścisłej współpracy z głównym Partnerem projektu – Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK S.A. we Wrocławiu).


Ta inwestycja w bardzo konkretny sposób pokazuje, czym jest wykorzystanie ciepła odpadowego w praktyce: energia, która dotąd była tracona w odprowadzanych z miasta ściekach, dziś może zasilać system ciepłowniczy.


To nie eksperyment laboratoryjny – to realna infrastruktura, działająca we Wrocławiu oraz przykład współpracy dwóch sektorów: wodno-kanalizacyjnego i ciepłowniczego.  


MPWiK zarządza infrastrukturą, z której pochodzi energia, Fortum przetwarza tę energię na formę użyteczną dla systemu ciepłowniczego.


Taki model wpisuje się w założenia projektu DISCO, który promuje wykorzystanie lokalnych źródeł ciepła odpadowego w ciepłownictwie i chłodnictwie sieciowym oraz budowanie partnerstw międzysektorowych.


Z Panem Krzysztofem Lenartem, Kierownikiem Projektów w Fortum Power and Heat Polska Sp. z o.o. oraz Panem Jerzym Zarównym, Menedżerem w Dziale Utrzymania Ruchu MPWiK S.A. we Wrocławiu rozmawialiśmy o tym, jak powstawała Wrompa, jak układała się współpraca pomiędzy poszczególnymi zaangażowanymi stronami oraz jak zmienia się krajobraz energetyczny miasta.


«««««««««« ZAPIS ROZMOWY / ENGLISH VERSION  »»»»»»»»»»


Warto dodać, że wrocławskie MPWiK już wcześniej wykorzystywało potencjał ścieków.Na terenie Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków od lat funkcjonuje instalacja kogeneracyjna oparta na biogazie.


Biogaz uzyskiwany z fermentacji osadów ściekowych jest przetwarzany na energię elektryczną i ciepło w skojarzeniu, a także jest wykorzystywany do innych celów energetycznych, m.in. do produkcji ciepła technologicznego. Dzięki temu obiekt ten należy do najnowocześniejszych tego typu instalacji w Polsce.


Celem MPWiK jest zrównoważone wykorzystanie zasobów energetycznych i autokonsumpcja wyprodukowanej energii. Takie działania MPWiK wpisują się w model gospodarki obiegu zamkniętego i synergię między usługami komunalnymi a energetyką.


Z kolei Fortum w ostatnim czasie wdrożyło we Wrocławiu pierwszą instalację odzysku ciepła z serwerowni – o mocy 1,6 MW, z możliwością dalszej rozbudowy. Ciepło odbierane z urządzeń komputerowych za pomocą  pomp ciepła jest podnoszone do wyższej temperatury i kierowane do miejskiej sieci ciepłowniczej.


To rozwiązanie zapewnia stabilne źródło energii przez cały rok, niezależne od pogody, co czyni je cennym uzupełnieniem miksu ciepłowniczego.


Ten model symbiozy między branżą IT a sektorem komunalnym jest bacznie obserwowany przez partnerów DISCO – stanowi bowiem przykład, jak innowacyjne myślenie o energetyce miejskiej może przynieść korzyści środowiskowe i ekonomiczne.


Transformacja energetyczna to proces długofalowy. Dolny Śląsk, korzystając z inspiracji partnerów, zamierza dalej rozwijać swoje innowacje i umacniać się na pozycji regionu nowoczesnego, zielonego ciepłownictwa.


Możemy być dumni, że nasze lokalne historie sukcesu stają się inspiracją dla całej Europy – i że razem z europejskimi partnerami tworzymy bardziej zrównoważoną przyszłość dla systemów ciepłowniczych i chłodniczych.